สิ่งที่ควรรู้ เมื่อโดนหมายเรียกคดีอาญา-ยาเสพติด

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 รับรองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนทุกคน ดังนั้นการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงาน ไม่ว่าจะเป็นการค้น การจับ การออกหมายเรียก การสอบสวน หรือการดำเนินคดีอาญา ต้องเป็นไปตามกฎหมายและหลักสิทธิมนุษยชน

หากได้รับหมายเรียกจากพนักงานสอบสวน หลายคนอาจเกิดความกังวลและไม่ทราบว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไร บทความนี้สรุปความหมายของหมายเรียก วิธีเตรียมตัว สิทธิของผู้ต้องหา พยาน รวมถึงสาระสำคัญของคดียาเสพติดที่ควรรู้

หมายเรียกคืออะไร?

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 52 การจะเรียกบุคคลไปพบพนักงานสอบสวนหรือศาล จะต้องมี "หมายเรียก" ซึ่งเป็นหนังสือที่กฎหมายให้อำนาจเจ้าหน้าที่ออกเพื่อให้บุคคลไปพบตามวัน เวลา และสถานที่ที่กำหนด

บุคคลที่ถูกออกหมายเรียกอาจอยู่ในฐานะ

• ผู้ต้องหา
• พยาน

ผู้ต้องหา กับ พยาน ต่างกันอย่างไร?

ผู้ต้องหา

คือบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิด แต่ยังไม่ได้ถูกฟ้องต่อศาล จึงยังถือเป็นเพียงผู้ถูกกล่าวหาและยังได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย

พยาน

คือบุคคลที่รู้เห็นเหตุการณ์ หรือมีข้อมูลเกี่ยวกับคดี ซึ่งพนักงานสอบสวนเรียกมาให้ข้อมูลเพื่อประกอบการสอบสวน

ลักษณะของหมายเรียกคดีอาญา

ก่อนเดินทางไปพบพนักงานสอบสวน ควรตรวจสอบรายละเอียดในหมายเรียก ดังนี้

• สถานที่ออกหมาย
• วัน เดือน ปี ที่ออกหมาย
• ชื่อและที่อยู่ของผู้ถูกเรียก
• เหตุที่เรียกไปพบ
• วัน เวลา และสถานที่ที่ต้องไปพบ
• ลายมือชื่อและตำแหน่งของพนักงานสอบสวน

การส่งหมายเรียก

1. ผู้ต้องหา

สามารถส่งให้แก่ตัวผู้ต้องหา หรือส่งให้สามี ภรรยา ญาติ หรือผู้ปกครองได้

2. พยาน

สามารถส่งให้ตัวพยาน ตัวแทน หรือบุคคลที่มีอายุเกิน 20 ปี ซึ่งอยู่ในบ้านหรือสำนักงานเดียวกันได้

3. กรณีอยู่ต่างพื้นที่

พนักงานสอบสวนสามารถส่งหมายผ่านเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ที่ผู้ถูกเรียกอาศัยอยู่ได้

การเตรียมตัวก่อนเข้าพบพนักงานสอบสวน

• โทรศัพท์สอบถามรายละเอียดของคดีจากพนักงานสอบสวน
• หากไม่สามารถไปได้ ให้รีบแจ้งเพื่อขอเลื่อนนัด
• ตรวจสอบว่าเป็นหมายเรียกจริงจากสถานีตำรวจ
• เตรียมข้อเท็จจริง วัน เวลา และสถานที่เกิดเหตุ
• เตรียมเอกสารและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
• หากไม่มั่นใจ ควรปรึกษาทนายความก่อนให้การ

สิทธิของผู้ได้รับหมายเรียก

สิทธิของผู้ต้องหา

สิทธิของพยาน

• ได้รับการสอบสวนอย่างเหมาะสม
• เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี สามารถมีนักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญร่วมสอบสวนได้
• มีสิทธิได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพยาน
• ได้รับการปกปิดข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อจำเป็น

คดีเกี่ยวกับยาเสพติด

ปัจจุบันประเทศไทยใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติดฉบับใหม่ ซึ่งมีการปรับแนวทางจากการลงโทษมาเป็นการบำบัดรักษาในหลายกรณี โดยเฉพาะผู้เสพที่สมัครใจเข้ารับการบำบัด

สาระสำคัญที่ควรรู้

• การจำหน่ายต้องมีสิ่งตอบแทนหรือผลประโยชน์
• การครอบครองปริมาณเล็กน้อย สันนิษฐานว่าเพื่อเสพ
• ผู้เสพถือเป็นผู้ป่วย มุ่งเน้นการบำบัดรักษา
• สมัครใจบำบัดก่อนถูกจับ อาจไม่ต้องรับโทษ
• ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อเจ้าหน้าที่ ศาลอาจลดโทษได้
• คดีโทษปรับอย่างเดียว หากชำระค่าปรับครบ คดียุติ
• ศาลอาจส่งจำเลยเข้ารับการบำบัดแทนการลงโทษ